NÊN HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH KHI NÀO ? CHA MẸ NÊN BIẾT ĐỂ KHÔNG BỎ LỠ THỜI ĐIỂM VÀNG CỦA CON!

Theo chương trình Giáo dục phổ thông mới được áp dụng cho bậc Trung học Phổ thông (Cấp 3), từ năm học 2022-2023, thay vì 13 môn như hiện nay, học sinh sẽ chỉ học 12 môn, gồm 7 môn bắt buộc và 5 môn tự chọn. Do đó học sinh phải đưa ra lựa chọn của mình khi bước vào lớp 10. Vậy nên hướng nghiệp cho học sinh khi nào để không bỏ lỡ thời điểm vàng của con?

HƯỚNG NGHIỆP LÀ GÌ?

Theo Luật Giáo dục 2019, “Hướng nghiệp trong giáo dục là hệ thống các biện pháp tiến hành trong và ngoài cơ sở giáo dục để giúp học sinh có kiến thức về nghề nghiệp, khả năng lựa chọn nghề nghiệp trên cơ sở kết hợp nguyện vọng, sở trường của cá nhân với nhu cầu sử dụng lao động của xã hội”.

• Thực chất của hướng nghiệp không phải là sự quyết định nghề mà là giúp các em có được những hiểu biết cần thiết về bản thân, về thế giới nghề nghiệp xung quanh, về những yếu tố ảnh hưởng, tác động tới bản thân trong việc chọn nghề để lựa chọn nghề phù hợp và giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa cá nhân với nghề, giữa cá nhân với xã hội.
• Hướng nghiệp là giáo dục sự lựa chọn nghề một cách có chủ đích nhằm đảm bảo cho các em hạnh phúc trong lao động nghề nghiệp, lao động đạt hiệu suất cao và cống hiến được nhiều nhất cho xã hội.
• Hướng nghiệp không chỉ được thực hiện trong nhà trường bởi các thầy, cô giáo mà còn được tiến hành tại gia đình và cộng đồng với sự tác động, hỗ trợ của các cơ quan, đoàn thể, tổ chức xã hội, đặc biệt là cha mẹ học sinh.

HẬU QUẢ CỦA VIỆC HƯỚNG NGHIỆP SAI

Hướng nghiệp sai không chỉ ảnh hưởng tới cuộc sống, tương lai của trẻ mà còn ảnh hưởng tới mỗi gia đình và sự phát triển chung của đất nước.

• Làm sai nghề, con không phát huy được năng lực, sở trường dẫn đến sự nghiệp không phát triển, thu nhập thấp, ảnh hướng đến tài chính của bản thân và gia đình.
• Lâu dần con sẽ chán nản, bế tắc và chỉ sống qua ngày, chờ qua đời, làm giảm sút chất lượng cuộc sống và hiệu quả công việc.
• Con mất niềm tin và không đánh giá đúng năng lực của bản thân mình.
• Làm sai nghề sẽ làm lãng phí nguồn lực cá nhân, kìm hãm sự phát triển của đất nước.
• Tỷ lệ thất nghiệp tăng, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế xã hội.

NÊN HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH KHI NÀO ?

Nên hướng nghiệp cho học sinh khi nào là câu hỏi được rất nhiều các bậc phụ huynh quan tâm. Có rất nhiều ý kiến trái chiều về việc hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở ( cấp 2), đặc biệt là học sinh lớp 9. Vì nhiều thế hệ phụ huynh Việt Nam đã ăn sâu vào tiềm thức, suy nghĩ chờ con học xong trung học phổ thông (cấp 3), đến kỳ thi Đại học mới nghiêm túc lựa chọn ngành học, chọn nghề, chọn trường học cho con. Suy nghĩ này đã không còn phù hợp với tình hình hiện tại.

Thực tế đã chứng minh, con trẻ sẽ phát huy được khả năng và đạt nhiều thành tựu nếu được phát hiện và bồi dưỡng từ giai đoạn sớm. Nhiều nghề nghiệp, nếu muốn theo đuổi, con sẽ phải dành nhiều thời gian tập luyện. Chẳng hạn, nếu muốn theo nghề kiến trúc, con sẽ cần đi học thêm vẽ để hy vọng “chiến đấu” được với hàng ngàn tài năng khác. Vì thế, nếu chúng ta không hướng nghiệp cho sớm, liệu lên cấp 3 có còn kịp?

Vì vậy, EDUFU đưa ra lời khuyên “thời điểm thích hợp” hướng nghiệp cho trẻ là khi trẻ học phổ thông cơ sở (cấp 2).

Đặc biệt, có những trẻ hiểu rõ bản thân và bộc lộ sớm năng khiếu thì nên được hướng nghiệp càng sớm càng tốt để sớm phát huy khả năng của bản thân.

“Thời điểm vàng” hướng nghiệp cho học sinh là cuối năm cấp 2 (lớp 9).

Thời điểm này học sinh đã dần hình thành tính cách, tư duy, lối suy nghĩ cá nhân, đam mê của bản thân mình. Việc sớm thực hiện các công tác hướng nghiệp sẽ góp phần giúp các con định hình năng lực dựa trên nền tảng vốn có, khoanh vùng được phạm vi ngành nghề, từ đó xác định được mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai.

Thời điểm này cũng tương đồng với Chương trình giáo dục phổ thông mới ở Việt Nam, gồm 2 giai đoạn: Giáo dục cơ bản (lớp 1 đến 9) và Giáo dục định hướng nghề nghiệp (lớp 10 đến 12). Với chương trình mới, học sinh trung học phổ thông sẽ học ít môn hơn và được chọn môn theo năng khiếu, sở thích. Đây là điểm mới hoàn toàn so với hiện tại và được đánh giá là tiệm cận xu hướng thế giới.

Hướng nghiệp cho học sinh trên thế giới

Các trường trung học tại các quốc gia phát triển trên thế giới như Mỹ, Anh, Nhật, Hàn, Singapore,…  đã triển khai giáo dục hướng nghiệp từ rất sớm nhằm tạo điều kiện tối đa để học sinh xác định được ngành nghề mà mình muốn theo đuổi trong tương lai. Qua đó, học sinh sẽ giảm thiểu được những rủi ro khi chọn sai phân luồng môn học ở THPT, xa hơn là ngành học ở Đại học và việc làm khi tốt nghiệp.

Thạc sỹ Giáo dục Đinh Thu Hồng, giáo viên tiểu học khu Gwinnett, bang Georgia, Mỹ chia sẻ ngay từ cấp tiểu học nhà trường đã có nhiều hoạt động giới thiệu, gặp gỡ, tìm hiểu các ngành nghề khác nhau cho học sinh. Các em được đặt câu hỏi, thử các dụng cụ, thử làm sản phẩm, … Bên cạnh ngày hội nghề nghiệp, trường tiểu học ở nơi cô Thu Hồng công tác còn tổ chức College Week – dành cả tuần để tìm hiểu về các trường đại học. Ngoài ra, ở Mỹ có ngày Bring your child to work day – ngày bố mẹ mang con đến nơi làm việc để trải nghiệm.

Đến lớp 5, học sinh sẽ làm một bản tìm hiểu chi tiết về nghề nghiệp đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng. Ví dụ việc này có mức lương bao nhiêu, cần học bao lâu thì có thể làm việc, có việc cần người học đến bậc thạc sỹ trong khi có những nghề chỉ cần học đến cử nhân là được làm việc.

Edufu hy vọng với chia sẻ trên, cha mẹ sẽ là bệ phóng cho các con, định hướng, đồng hành cùng con trong hoạt động hướng nghiệp.

Cha mẹ tham khảo thêm lợi ích nổi trội của sinh trắc vân tay trong định hướng nghề nghiệp – phát triển sự nghiệp.

https://edufu.net/sinh-trac-van-tay-huong-nghiep/

https://edufu.net/sinh-trac-van-tay-cho-nguoi-truong-thanh/

8 lợi ích của sinh trắc vân tay với trẻ em